Ο »Τρίτος Δρόμος».

Ο Άντονι Γκίντενς είναι σήμερα ο κυριότερος, εκπρόσωπος μιας ομάδας Ευρωπαίων στοχαστών που αγωνίζεται για τη διαμόρφωση της ιδεολογικής ταυτότητας της ευρωπαϊκής Κεντροαριστεράς και όχι μόνο. Είναι ο διανοούμενος – φιλόσοφος που με τη ρηξικέλευθη πρότασή του για τον «Τρίτο Δρόμο» έβαλε επιτακτικά επί τάπητος τις προκλήσεις, αντιφάσεις, διλήμματα και τα αδιέξοδα που έχει αντιμετωπίσει η σοσιαλδημοκρατία τα τελευταία 20-30 χρόνια. Κανείς δεν περίμενε, ούτε ο ίδιος ο Γκίντενς, ότι το βιβλίο του «Ο Τρίτος Δρόμος: Η ανανέωση της Σοσιαλδημοκρατίας», 1998, θα επηρέαζε τη συζήτηση για το μέλλον της Κεντροαριστεράς σε τόσο μεγάλο βαθμό. Ο Γκίντενς, μέσα από τις αρχές του «Τρίτου Δρόμου», προτείνει ριζοσπαστικές τομές στην παραδοσιακή προσέγγιση της παλαιο-σοσιαλδημοκρατίας, διαμορφώνοντας μια ρεαλιστική εναλλακτική επιλογή στην καταστροφική ηγεμονία του νεο-φιλελευθερισμού, μέσω ενός νέου σοσιαλδημοκρατικού κινήματος, το οποίο στη βάση του έχει τη θεωρία του «ριζοσπαστικού κέντρου». Στη βάση αυτή προσδιορίζεται και η νέα έννοια για την ισότητα. Όπως γράφει στον «Τρίτο Δρόμο», «Η νέα πολιτική ορίζει την ισότητα ως συμπερίληψη και την ανισότητα ως αποκλεισμό» και τονίζει ότι η νέα σοσιαλδημοκρατία πρέπει να μεταθέσει την προσοχή της από το στόχο της αναδιανομής του πλούτου στο στόχο της αναδιανομής ικανοτήτων έτσι ώστε να δημιουργήσουμε αυτό που ο Γκίντενς ονομάζει κοινωνία «θετικής πρόνοιας». Σε μια τέτοια κοινωνία «το συμβόλαιο μεταξύ ατόμου και κυβέρνησης μεταλλάσσεται, καθώς η αυτονομία και η ελεύθερη ανάπτυξη της προσωπικότητας—το μέσο δηλαδή της διάδοσης της ατομικής υπευθυνότητας — έρχονται πλέον στο προσκήνιο του ενδιαφέροντος».

Ένα από τα κεντρικά θέματα της προβληματικής του Άντονι Γκίντενς, σχετικά με το στόχο της ανανέωσης της σοσιαλδημοκρατίας, είναι αυτό που ονομάζει «ριζοσπαστικό κέντρο».

Έννοια που τη θεωρεί κρίσιμη για την ανανέωση της σοσιαλδημοκρατίας σήμερα. Διότι ο ριζοσπαστισμός λαμβάνει πλέον μια έννοια διαφορετική από αυτήν που είχε παλιά. Ο ριζοσπαστισμός ήταν η έννοια που όρθωνε την Αριστερά ενάντια στη Δεξιά. Σήμερα ριζοσπαστισμός σημαίνει την υπέρβαση από τις αγκυλώσεις της παλαιάς αριστεράς και την υπέρβαση από παλαιού τύπου αριστερές προσεγγίσεις. Έτσι, λοιπόν, ο ριζοσπαστισμός παίρνει ένα νέο νόημα, ένα Κεντροαριστερό νόημα. Αυτή η προβληματική υποδεικνύει σ’ όσους ανήκουν στο σοσιαλδημοκρατικό χώρο ότι πρέπει να επανεξετάσουν την υπόθεση της κεντρώας πολιτικής. Για να μπορέσουν οι σοσιαλδημοκράτες να κυβερνήσουν με επιτυχία και με λαϊκή υποστήριξη, να μπορέσουν δηλαδή να πετύχουν στις εκλογικές διαδικασίες, θα πρέπει να λάβουν σοβαρά την έννοια του «κέντρου». Μια ανανεωμένη σοσιαλδημοκρατία πρέπει να τοποθετείται αριστερά του κέντρου. Κι αυτό διότι η κοινωνική αλληλεγγύη και η πολιτική της χειραφέτησης παραμένουν κύρια συστατικά της ταυτότητάς της. Με αυτή την προσέγγιση οι σοσιαλδημοκράτες θα μπορέσουν να αντιμετωπίσουν τόσο παραδοσιακά όσο και πρωτοεμφανιζόμενα πολιτικά προβλήματα όπως, για παράδειγμα, είναι αυτά που έχουν να κάμουν με την οικολογία».

Η σοσιαλδημοκρατία είναι, εξ αντικειμένου, συνυφασμένη με την έννοια της δημοκρατίας. Ο τρόπος με τον οποίο ορίζουμε τη δημοκρατία σήμερα δεν είναι αρκούντως δημοκρατικός. Βρισκόμαστε, μπροστά σε μια δημοκρατική κρίση και πρέπει να προχωρήσουμε σε μια εκδημοκρατικοποίηση της δημοκρατίας. Είναι γεγονός ότι μπροστά στις ριζικές εξελίξεις που φέρνει μαζί της η παγκοσμιοποίηση και η ραγδαία ανάπτυξη της τεχνολογίας χρειάζεται μια περαιτέρω αξιολόγηση του επιπέδου της δημοκρατίας των κρατών και της ποιότητας επικοινωνίας στο διεθνές περιβάλλον. Η παγκοσμιοποίηση και η ανάπτυξη της τεχνολογίας έχουν επιτρέψει την περαιτέρω εξάπλωση των δημοκρατικών αρχών. Ο «εκδημοκρατισμός της δημοκρατίας» απαιτεί την αποκέντρωση του κράτους. Κι αυτό δεν σημαίνει ότι το κράτος μένει αμέτοχο στις εξελίξεις. Σημαίνει, όμως, ότι η παγκοσμιοποίηση υποχρεώνει το κράτος να μεταβιβάσει εξουσίες προς τα κάτω για να μπορέσει να αναλάβει τη διεκπεραίωση των νέων υποχρεώσεων που οι παγκόσμιες εξελίξεις δημιουργούν. Σημαίνει, επίσης, ενίσχυση της δημόσιας σφαίρας και της κοινωνίας των πολιτών με εφαρμογή της ανεκτικότητας, της αποδοχής του άλλου και τη διαφάνεια».

Η Κριτική στον Τρίτο Δρόμο

Αρκετοί επικριτές του Γκίντενς, υποστηρίζουν, ότι η ανανεωμένη σοσιαλδημοκρατία την οποία επαγγέλλεται είναι στην ουσία ένας μανδύας κάτω από τον οποίο διακρίνονται νεοφιλελεύθερες αρχές κι έτσι ο «Τρίτος Δρόμος» δεν έχει στην ουσία τίποτε να κάμει με αριστερές αρχές. Η απάντησή του Γκίντενς είναι άμεση και κατηγορηματική: «Είναι βέβαια μια άποψη, η οποία δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα. Ο «Τρίτος Δρόμος» (ίσως θα πρέπει να ξανασκεφτώ την ονομασία γιατί πολλοί δεν καταλαβαίνουν τη σημασία του), είναι μια ρεαλιστική απάντηση στο νεοφιλελευθερισμό, σε αντίθεση με την παραδοσιακή κομμουνιστική Αριστερά, η οποία αποδείχθηκε αναποτελεσματική και καταστροφική. Αυτή η παλιά σχολή έχει απαξιωθεί». Και επαναλαμβάνει: «Ο «Τρίτος Δρόμος» δεν είναι φιλελευθερισμός, αλλά μια ρεαλιστική εναλλακτική επιλογή στη νεοφιλελεύθερη πρόταση. Οι σοσιαλδημοκράτες πρέπει να κατανοήσουν τις ραγδαίες αλλαγές των τελευταίων 20 – 30 χρόνων και να προσαρμοστούν. Δεν έχουν άλλη επιλογή. Αυτή τη διέξοδο τους δίνει ο «Τρίτος Δρόμος», ο οποίος προσπαθεί να υπερβεί την παραδοσιακή Αριστερά και την παλαιά σοσιαλδημοκρατία και βεβαίως να γίνει ουσιαστικό αντίβαρο στο νεοφιλελευθερισμό». Αναφέρεται στο γεγονός ότι ο υπαρκτός σοσιαλισμός και η παλαιοαριστερά τραυμάτισαν το κύρος σοσιαλδημοκρατικών αρχών και υπογραμμίζει με έμφαση ότι ο «Τρίτος Δρόμος» «είναι ο μόνος τρόπος για να μπορέσουμε να αποκαταστήσουμε το κύρος βασικών σοσιαλδημοκρατικών αρχών, όπως είναι αυτή της κοινωνικής αλληλεγγύης. Αυτή είναι μια σημαντική πρόκληση για τη σημερινή σοσιαλδημοκρατία».

Ποιος είναι ο Άντονι Γκίντενς;

Ο καθηγητής Άντονι Γκίντενς γεννήθηκε στις 18 Ιανουαρίου 1938 και μεγάλωσε στο Έτμοντον του Βόρειου Λονδίνου. Είναι σήμερα διευθυντής της London School of Economics and Political Science. Υπηρέτησε, επίσης, από το 1986-1996, ως καθηγητής Κοινωνιολογίας στο Cambridge University. Ο Γκίντενς θεωρείται ο σημαντικότερος κοινωνικός επιστήμονας της γενιάς του. Τα έργα του έχουν επηρεάσει αποφασιστικά κοινωνικούς επιστήμονες σ’ όλο τον κόσμο στους τομείς της κοινωνιολογίας, πολιτικής θεωρίας και διεθνών σχέσεων. Θεωρείται ο πατέρας του “structuration theory”, με την οποία εξηγείται η διαλεκτική σχέση και η σχέση αλληλεπίδρασης μεταξύ των υποκειμένων και των δομών. Έχει συγγράψει πάνω από 34 βιβλία, τα περισσότερα από τα οποία έχουν μεταφραστεί σε 22 γλώσσες. Ο Άντονι Γκίντενς είναι ο διανοούμενος που έφερε στο κέντρο της συζήτησης για την ανανέωση της σοσιαλδημοκρατίας την έννοια του «Τρίτου Δρόμου», που έχει ασκήσει σημαντική επιρροή στο διάλογο για το μέλλον της σοσιαλδημοκρατίας. Χαρακτηρίζεται, επίσης, ως ο «γκουρού» της νεο-σοσιαλδημοκρατικής στροφής του βρετανικού Εργατικού Κόμματος. Το βιβλίο του «Τρίτος Δρόμος: Η ανανέωση της Σοσιαλδημοκρατίας», Πόλις: 1998, έχει μεταφραστεί σε πάρα πολλές γλώσσες. Άλλα σημαντικά έργα του είναι: “A Contemporary Critique of Historical Materialism” (1981), “The Constitution of Society: Outline of the Theory of Structuration” (1983), “The Nation-State and Violence” (1985), “Social Theory and Modern Sociology” (1987), “Modernity and Self Identity” (1991), “Beyond Left and Right” (1994), “Runaway World” (1999), “The Third Way and Its Critics” (2000), “On the Edge: Living with Global Capitalism” (2000) και “The Global Third Way Debate” (2001).

 

Advertisements
This entry was posted in Ο Τρίτος Δρόμος. Bookmark the permalink.

One Response to Ο »Τρίτος Δρόμος».

  1. Ο/Η left liberal synthesis λέει:

    Το σχόλιο αυτό δεν είναι παρα ένα νεύμα προσέγγισης,με μεγάλο ενθουσιασμό.
    Ψάχνουμε κάτι χωριστά,χωρίς να γνωριζόμαστε,προς την ίδια κατεύθυνση
    Θα ήταν ασυγχώρητη τεμπελιά,να μην εξαντλησουμε (στα πλαίσια του δυνατού) την φαντασία μας ,για το πως θα πολλαπλασιάσουμε τις συνέργειες.
    Για το περιεχόμενο των αναρτήσεων ,επιφυλάσσομαι να σχολιάσω με τρόπο,παραγωγικό αργότερα.
    Εχουμε να «κτίσουμε» και οχι απλώς να ανακυκλώσουμε

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s